Deprecated: Function create_function() is deprecated in /www/wp-includes/pomo/translations.php on line 208 Deprecated: Function create_function() is deprecated in /www/wp-includes/pomo/translations.php on line 208 Notice: Only variables should be passed by reference in /www/wp-content/themes/thevoux-wp/admin/ot-loader.php on line 329 Deprecated: Function create_function() is deprecated in /www/wp-content/themes/thevoux-wp/inc/woocommerce.php on line 130 Deprecated: The each() function is deprecated. This message will be suppressed on further calls in /www/wp-content/plugins/js_composer/include/classes/core/class-vc-mapper.php on line 111 Thema-artikel: Cadeautjes kunnen vies tegenvallen – De Aanslag

Thema-artikel: Cadeautjes kunnen vies tegenvallen

De feestdagen zijn weer achter de rug, echter is het niet voor iedereen een feestmaand geweest in december. Bij het openen van de website van het Openbaar Ministerie zien we de nieuwskoppen voorbij komen: ‘OM eist gevangenisstraffen voor witwassen crimineel geld’[1],  ‘Drie mannen aangehouden in onderzoek naar miljoenenfraude met giftenaftrek’[2] en ‘Doorzoekingen en vier aanhoudingen in witwasonderzoek’.[3]

Fraude is een onderwerp geworden dat in alle segmenten van de samenleving kan voorkomen. Bij de bank, de overheid, op het internet en zelfs bij de kapper om de hoek. De overheid waarschuwt op verschillende manieren voor fraude, met bijvoorbeeld berichten om extra oplettend te zijn met brieven van de Belastingdienst die nep zouden kunnen zijn. Een ander voorbeeld is het fenomeen van phishing waarbij er fraude via het internet wordt gepleegd met net-echt-lijkende mails van de bank, waarmee criminelen aan gegevens kunnen komen en hier misbruik van maken.

Wat kunnen we verwachten van een overheid die fraude wil tegengaan? We zullen eerst  ons licht laten schijnen op de grootste fraudezaak in de Nederlandse geschiedenis. Vervolgens zullen we het fenomeen ‘witwassen’ nader toelichten. Tot slot zullen we het beleid van de afgelopen jaren en de toekomst van de overheid met betrekking tot fraudebestrijding bespreken.

Vastgoedfraude

Fraude met vastgoed is op verschillende manieren mogelijk. Denk aan het frauderen met inkomensgegevens om een bepaalde hypotheek te kunnen verkrijgen. Of crimineel geld laten verdwijnen door vastgoed aan te kopen, waardoor bijvoorbeeld inkomsten uit illegale drugshandel worden omgetoverd tot winst uit vastgoed. De vatbaarheid voor misbruik in deze sector komt – zoals het Openbaar Ministerie omschrijft – door haar omvang, de relatieve hoge rendementen en de niet-transparante markt. Deze ondoorzichtigheid is vooral te vinden in de waarde- en prijsvorming van vastgoed.[4] Stel je hebt een groot, maar zeer bijzonder pand dat nauwelijks te vergelijken is met andere panden. Indien je hier nu een prijskaartje van vijf of zeven miljoen euro aanhangt, zal de gewone man het niet merken en op deze ondoorzichtigheid wordt gedoeld, omdat hier misbruik van gemaakt kan worden.

‘De Klimopzaak’

De grootste fraudezaak in de Nederlandse geschiedenis is De Klimopzaak, ook wel bekend als de vastgoedfraudezaak. Het is een zaak die vele zittingen heeft gekend en zelfs in boeken en op het toneel is verschenen.[5] We zullen de zaak kort toelichten aan de hand van zes punten. Te beginnen met de aanhoudingen, vervolgens de transacties, eisen, uitspraak van de rechtbank, hoger beroep en het oordeel van de Hoge Raad.

Het Klimop-onderzoek is gestart in september 2006. Hieruit bleek dat een groot aantal verdachten gefraudeerd zou hebben met het in rekening brengen van te hoge bedragen waar geen diensten tegenover stonden of  bedragen en diensten die niet representatief waren met de waarde in het economische verkeer.

Wat zijn nu de partijen? Het Bouwfonds in Hoevelaken is een instelling van de gemeente die een stimulans moest zijn voor de bouw van vastgoed. Ook hebben we Jan van V., directeur commercieel vastgoed van het Bouwfonds, die zijn oom Nico V. liet zoeken naar mogelijke aannemers om mee samen te werken. Die aannemers stuurden met opzet te hoge rekeningen naar het Bouwfonds, waarbij uiteindelijk de winst – afkomstig uit een gecreëerd potje – werd verdeeld onder Jan van V. en de belanghebbende aannemers. Ook directeuren van het Philips pensioenfonds werkten samen met laatstgenoemde. Door het verkopen van panden voor te lage bedragen aan zakenrelaties van Jan van V., die voor hogere bedragen de panden doorverkocht, werd een winst gecreëerd die verdeeld kon worden onder de samenwerkende partijen. De zaak kent verschillende verdachten bestaande uit natuurlijke en rechtspersonen. Dit al zou een benadeling vormen van rond de €200 miljoen voor Bouwfonds, Philips Pensioenfonds, hun aandeelhouders en pensioengerechtigden.[6]

Bekijk voor meer informatie het volgende filmpje (George van Houts over de Klimopzaak): https://www.youtube.com/watch?v=wSc4ga-SMl8[7]

Aanhoudingen

Op 13 november 2007 is het bericht de wereld ingegaan dat onder leiding van het Functioneel Parket – het parket van het OM, welke verantwoordelijk is voor de opsporing en vervolging van criminaliteit op het gebied van milieu, economie en fraude – en het Bureau Ontnemingswetgeving Openbaar Ministerie, de FIOD-ECD op 54 plaatsen doorzoekingen heeft verricht met vijftien aanhoudingen als resultaat. Het Functioneel Parket verdenkt een aantal verdachten van betrokkenheid bij fraude in de vastgoedwereld.8

Transacties

Het Openbaar Ministerie heeft voor een aantal zaken gekozen om deze buitengerechtelijk af te doen, dit wil zeggen dat een strafprocedure wordt voorkomen.[8] Dit is afgedaan met een transactie, voorbeelden hiervan zijn:

  • 25 juni 2010: Hilders/Ceylonstaete betaalt circa €40 miljoen aan Philips Pensioenfonds en het Openbaar Ministerie.[9]
  • 27 juni 2010: elf verdachten in Klimop betalen circa € 2,2 miljoen en verrichten taakstraffen ter voorkoming van verdere vervolging.[10]

Eisen

Op 27 september 2011 heeft het Functioneel Parket voor de rechtbank tegen elf verdachten tot zeven jaar geëist. De verdenking is het deelnemen aan een criminele organisatie met het doel om er zelf beter van te worden door middel van het oplichten en het verduisteren van geld van Bouwfonds en Philips Pensioenfonds. Hiermee stelt het Parket dat de integriteit van de Nederlandse samenleving en het vertrouwen in ons economisch systeem in gevaar is gebracht. De officier van justitie stelt het volgende: “Verdachten stalen uit pure hebzucht. Ze waren al rijk en verlangden naar nog meer.” Een gebrek van moraliteit bij de verdachten benadeelde Bouwfonds, Philips Pensioenfonds, hun aandeelhouders en pensioengerechtigden. De officier noemde het ‘ordinaire diefstal’.[11]

Uitspraak rechtbank

Op 27 januari 2012 heeft de rechtbank Haarlem uitspraak gedaan tegen elf verdachten en vier aan hen gelieerde BV’s. De uitspraken laten zien welke ten laste gelegde feiten al dan niet bewezen zijn verklaard.[12] Het feit dat verdachten uit hebzucht hebben gehandeld en het vertrouwen in de maatschappij hebben geschaad, neemt de rechtbank hen kwalijk.[13]

Hoger beroep

Op 27 februari 2015 volgt het Hof de zienswijze van het OM en laat merken dat grootschalige fraude, gepleegd door ‘witte boorden’ – mensen met een hoge sociale status die criminele handelingen verrichten – niet getolereerd wordt en dus bestraft wordt. Er werd zeven jaar opgelegd aan de hoofdverdachte Jan van V., de directeur van de commerciële vastgoedtak van Bouwfonds. De rechtbank had vier jaar opgelegd, aangezien de eis van het OM in hoger beroep ook zeven jaar was. Jan van V. zijn oom Nico V. heeft ook een cruciale rol in het verhaal gespeeld, maar is op 1 januari 2014 op zesenzeventig jarige leeftijd overleden. De voormalig financieel directeur en controller van Bouwfonds, Olivier L., heeft  vijf jaar opgelegd gekregen door het Hof, twee jaar meer dan de rechtbank eerder had geoordeeld. Tegen de andere verdachten die in hoger beroep waren gegaan volgden ook veroordelingen.[14]

Hoge Raad

Tot slot zijn er op 5 juli 2016 nog uitspraken gedaan door het Amsterdamse Gerechtshof, waarbij acht zaken in stand bleven. Ook hier werd weer duidelijk dat fraude niet wordt getolereerd en zwaar wordt bestraft. Er waren twee zaken die volgens de Hoge Raad opnieuw door het Hof in Amsterdam moesten worden bekeken wegens een motiveringsgebrek. Het ging er namelijk om dat indien een vertegenwoordiger van de BV veroordeeld is, dit niet wil zeggen dat de BV niet veroordeeld kan worden. De twee cassaties van het OM waren succesvol.[15]

Witwassen

Zoals eerder vermeld: witwassen is tegenwoordig een begrip dat geregeld op het nieuws voorbij komt. Witwassen houdt het volgende in: inkomsten uit de criminaliteit die gebruikt (kunnen) worden zonder dat dit opvalt bij politie of justitie. Om dit te verduidelijken zullen we een aantal voorbeelden noemen. Een mogelijke manier van witwassen is het opzetten van een bedrijf dat fictieve omzet heeft en winst genereert, waardoor het lijkt alsof de inkomsten legaal zijn verkregen, terwijl in werkelijkheid het geld afkomstig is uit het criminele circuit. Een andere vorm van witwassen is het kopen van roerend of onroerend goed, denk aan een auto of een huis, waardoor het criminele geld verdwijnt in een object. Met ingang van 1 januari 2015 zijn de straffen voor witwassen verhoogd van vier jaar naar zes jaar gevangenisstraf. Daarnaast wordt degene die in zijn beroep of bedrijf beschuldigd is van witwassen, gestraft met maximaal acht jaar gevangenisstraf.[16]

Verwachtingen en veranderingen

De Klimopzaak is een spraakmakende situatie geweest en heeft laten zien dat fraude niet alleen aan de onderkant van de samenleving plaatsvindt, maar dat ook de top van de samenleving zich in de criminaliteit kan begeven. Je kunt je echter afvragen of het betalen van een boete en een aantal jaar gevangenisstraf dé oplossing is voor het probleem.

Op 3 november 2008 hebben de ministers van Justitie, Financiën en Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties een brief gestuurd naar de voorzitter van de Tweede Kamer der Staten Generaal, met een strategie om misbruik van fraude aan te pakken.[17] Dit bevatte de volgende vier actielijnen die het kabinet wil verscherpen of bevorderen:

  1. Integriteit van juridische en financiële dienstverleners;
  2. Transparantie van vastgoedtransacties;
  3. Extern toezicht op de vastgoedsector; en
  4. Gecombineerde fiscale, bestuurlijke en strafrechtelijke aanpak van misbruik.

De uitvoering en samenhang van de gewenste maatregelen vallen onder de Nationale Regiegroep Aanpak Misbruik Vastgoed (hierna: “de Regiegroep”).[18]

Jaren later werd op 13 juni 2016 namens de Minister van Veiligheid en Justitie, Ard van der Steur, en de Staatssecretaris van Financiën, Eric Wiebes, een brief naar de Tweede Kamer gestuurd met het onderwerp: ‘Aanpak Misbruik Vastgoed’. Met deze brief wordt de Kamer op de hoogte gesteld van de meest recente ontwikkelingen rondom de overheidsaanpak van vastgoedfraude in Nederland. Er wordt ingegaan op de hiervoor genoemde vier actielijnen en de conclusies zijn positief, wat door sommigen als verrassend ervaren kan worden. Om de conclusies uit de brief kort samen te vatten:

  • Juridische en financiële dienstverleners gaan scherper om met hun integriteit in hun handelen en aangezien zij de uitvoerders van vastgoedtransacties zijn, is dit een belangrijk punt;
  • Maatregelen voor meer transparantie op de vastgoedmarkt heeft de aantrekkelijkheid voor misbruik door criminelen verder doen laten afnemen;
  • Signalen van misbruik komen sneller aan het licht door uniformering en verdieping van toezicht op de vastgoedmarkt;
  • Tot slot wordt in toenemende mate door fiscale, bestuurlijke en strafrechtelijke instanties samengewerkt om plegers van het misbruik aan te pakken.

Een brief aan de Kamer op 7 maart 2012 laat zien dat de aanpak wordt doorgezet tot 2015, waarbij de hoofdlijnen voor 2012-2015 worden geschetst.[19]
Voor de periode 2012-2015 werden de thema’s weer vernieuwd, kort samengevat:

  1. Versterking integriteit van de vastgoedsector
  2. Optimalisatie informatiepositie en transparantie vastgoedtransacties
  3. Versterking en verbreding geïntegreerde aanpak
  4. Meer focus op toezicht taxateurs en hypotheekfraude

Ondanks het verlopen van de termijn wordt dit beleid onder leiding van de Regiegroep nog steeds ingezet in nieuwe stijl. De Belastingdienst zal voortaan de ‘Regiegroep in nieuwe stijl’ coördineren en voorzitten.[20]
Het zijn een aantal interessante thema’s waarbij je kritische noten kunt zetten op bijvoorbeeld de meetbaarheid van resultaat. Het moet immers ontdekt worden wil het bestaan van fraude worden bevestigd. Natuurlijk willen we fraude tegengaan, maar is dat wel mogelijk aangezien je bezig blijft met het stimuleren van betrouwbaarheid en het stimuleren van vertrouwen. Het is in mijn ogen een cultuur die heerst binnen bepaalde kenniskringen. Indien de mens vanuit moreel opzicht, zelf niet gaat bedriegen, liegen of de wet zal overtreden, kan je met verschillende actiepunten geen wezenlijk verschil maken in mijn ogen. Daarnaast was het voor mij geen verrassing om in de brief het volgende te lezen:
“Het kabinet is zich ervan bewust dat een herhaling van een nieuwe Klimopzaak nooit valt uit te sluiten. De inspanningen die worden geleverd kunnen er evenwel aan bijdragen dat grensoverschrijdend gedrag zoveel mogelijk wordt voorkomen.”[21]

Aan de ene kant is dit een realistische uitspraak, maar in mijn ogen niet hoopgevend. Aangezien de verkiezingen er weer aankomen zijn we erg benieuwd welke prioriteit het volgende kabinet zal stellen aan deze problematiek. Vol verwachting klopt ons hart…

Door: Anush Davtjan

Bronnen:

[1] te raadplegen via: https://www.om.nl/actueel/nieuwsberichten/@97170/eist/

[2] te raadplegen via: https://www.om.nl/actueel/nieuwsberichten/@97168/drie-mannen/

[3] te raadplegen via: https://www.om.nl/actueel/nieuwsberichten/@97140/doorzoekingen-vier/

[4] geraadpleegd via: https://www.om.nl/onderwerpen/fraude/fraude-vastgoed/

[5] meer informatie te raadplegen via: http://www.de-verleiders.nl/decasanovasvandevastgoedfraude/

[6] https://www.om.nl/onderwerpen/klimop/uitspraak-rechtbank/@88439/tevreden-hoger/

[7] http://www.belastingdienst.nl/wps/wcm/connect/nl/fiod/fiod

[8] https://www.om.nl/onderwerpen/klimop/transacties/#steps=88470,383475

[9] https://www.om.nl/onderwerpen/klimop/transacties/@28039/transactie-vastgoed/

[10] https://www.om.nl/onderwerpen/klimop/transacties/@28040/transacties-klimop/

[11] https://www.om.nl/onderwerpen/klimop/@29572/gevangenisstraffen-7/#steps=88470,383475

[12] De uitspraken zijn te raadplegen via: https://www.rechtspraak.nl/Organisatie-en-contact/Organisatie/Rechtbanken/Rechtbank-Noord-Holland/Nieuws/Paginas/Gevangenisstraffen-tot-4-jaar-in-vastgoedfraude-Klimop.aspx

[13] https://www.om.nl/onderwerpen/klimop/uitspraak-rechtbank/#steps=88470,383475

[14] https://www.om.nl/onderwerpen/klimop/@88439/tevreden-hoger/#steps=88470,383475

[15] https://www.om.nl/onderwerpen/klimop/@95099/tevreden-uitspraak/#steps=88470,383475

[16] https://www.amlc.nl/nl/witwassen/

[17] Kamerstuk II, 2008/09, 29 911, 16

[18] Het Verwey-Instituut en de sectie Criminologie van de Erasmus Universiteit hebben in opdracht van het Functioneel Parket een bestuurlijke rapportage opgesteld over de vastgoedfraudeonderzoek Klimop, te raadplegen via: http://www.verwey-jonker.nl/doc/vitaliteit/Bestuurlijke-rapportage-vastgoedfraudezaak%20Klimop_7113.pdf

[19] Kamerstuk II, vergaderjaar 2011/12, 29 911, nr 63.

[20] zie bron 19.

[21] Kamerstuk II, vergaderjaar 2015/16, 721273, p. 1-3.

Warning: count(): Parameter must be an array or an object that implements Countable in /www/wp-includes/class-wp-comment-query.php on line 405
No Comments Yet

Comments are closed

Contact
Postbus 1738
3000 DR Rotterdam
(T) 010- 408 14 69
(E) aanslag@christiaanse-taxateur.nl


Sponsors
banner 280 x 60 banner 280 x 60